ความรู้เรื่องฮีตเตอร์

ฮีตเตอร์บ่อล้างไขมัน ฟอสเฟต และรมดำ

โดย ทีมงาน POMEW · เผยแพร่

สารบัญ
  1. เลือกฮีตเตอร์ตามบ่อ
  2. 3 จุดที่สั่งผิดบ่อย
  3. ไลน์เตรียมผิวมีบ่ออะไรบ้าง
  4. บ่อล้างไขมัน ฟอสเฟต และรมดำ ต่างกันยังไง
  5. เช็กง่ายๆ ว่าบ่อล้างไขมันล้างสะอาดหรือยัง
  6. แต่ละบ่อต้องร้อนแค่ไหน
  7. ทำไมฮีตเตอร์บ่อเตรียมผิวถึงพังเร็ว
  8. วิธีดูแลให้ใช้งานได้นาน
  9. บ่อรมดำร้อนอันตรายตรงไหน
  10. ฮีตเตอร์บ่อล้างไขมันต้องใช้กี่กิโลวัตต์
  11. ขอราคาฮีตเตอร์ ต้องส่งข้อมูลอะไร
  12. คำถามที่พบบ่อย
  13. ทำไมบ่อล้างไขมันต้องอุ่น
  14. เปลี่ยนน้ำยาแล้ว ใช้ฮีตเตอร์เดิมได้ไหม
  15. ฮีตเตอร์สแตนเลสใช้กับโซดาไฟได้ไหม
  16. 304 กับ 316L ต่างกันยังไงสำหรับบ่อเหล่านี้
  17. รมดำเย็นต้องใช้ฮีตเตอร์ไหม
  18. ฮีตเตอร์ตัวเดียวพอไหม
  19. แหล่งอ้างอิง

น้ำยาของคุณใช้ฮีตเตอร์แบบไหน?

พิมพ์ชื่อสารเคมีหรือน้ำยาชุบ (ภาษาอังกฤษ) เช่น Chromic Acid, Nickel, Sodium Hydroxide — จากตารางเลือกวัสดุ 168 รายการ

ดูตารางสารเคมีทั้งหมด · ไม่เจอน้ำยาของคุณ? ถามทีมงาน

ฮีตเตอร์บ่อล้างไขมันแบบด่างส่วนใหญ่ใช้ปลอกสแตนเลส 304 บ่อฟอสเฟตใช้สแตนเลส 316L และบ่อรมดำร้อนใช้สแตนเลส 304 แต่ทั้งหมดนี้เป็นแค่จุดตั้งต้น เพราะน้ำยาคนละสูตรใช้ปลอกคนละแบบ ต้องดูชื่อน้ำยาจริงก่อนสั่งเสมอ

บ่อเตรียมผิวมักทำให้ฮีตเตอร์เสียเร็วกว่าที่คิด เพราะมีคราบและตะกอนเกาะปลอก บทความนี้ช่วยเลือกปลอกให้ถูก และบอกวิธีดูแลให้ใช้งานได้นาน POMEW เป็นผู้ผลิตฮีตเตอร์สแตนเลส ไทเทเนียม และหลอดแก้ว สำหรับบ่อชุบ

เลือกฮีตเตอร์ตามบ่อ

ตารางนี้สรุปจากตารางเลือกฮีตเตอร์ตามสารเคมีของเรา ใช้ชื่อน้ำยาภาษาอังกฤษจากเอกสารของผู้ขาย (TDS หรือ SDS) เทียบได้เลย

บ่อชื่อน้ำยาปลอกที่ใช้ได้
ล้างไขมันแบบด่างAlkaline Cleaners, Alkaline Soaking Cleanersสแตนเลส 304
ล้างไขมันด้วยไฟฟ้าElectroCleanerสแตนเลส 304
ล้างอลูมิเนียมAluminum Cleanersสแตนเลส 304
น้ำยาล้างผสมฟอสเฟตPhosphate Cleanerสแตนเลส 304
ฟอสเฟตเหล็ก สังกะสี แมงกานีสIron, Zinc, Manganese Phosphateสแตนเลส 316L
กรดฟอสฟอริกไม่มีฟลูออไรด์Phosphoric Acid (No Fluoride)ไทเทเนียม
โซดาไฟLye (caustic)สแตนเลส 304 หรือ 316L
รมดำร้อนBlack Oxide (Hi-Temp)สแตนเลส 304
รมดำอุณหภูมิต่ำBlack Oxide (Low-Temp)ไทเทเนียม
ขัดเงาไฟฟ้าElectropolishingหลอดแก้ว

3 จุดที่สั่งผิดบ่อย

  • ชื่อคล้ายกัน แต่คนละน้ำยา: Phosphate Cleaner ใช้ 304 ส่วน Phosphate ที่สร้างผิวฟอสเฟตใช้ 316L
  • เรียกทุกอย่างว่าน้ำยาล้างไขมัน: บางสูตรเป็นกรด ฮีตเตอร์สแตนเลสอาจถูกกัด ให้ดูชื่อและค่า pH จากเอกสารผู้ขาย
  • น้ำยามีฟลูออไรด์: ห้ามเดาจากตาราง ให้ส่งชื่อน้ำยาให้ทีมงานตรวจก่อน

ไลน์เตรียมผิวมีบ่ออะไรบ้าง

งานชุบและงานพ่นสีต้องการผิวที่สะอาดเหมือนกัน ถ้ายังมีน้ำมันเหลือ ชั้นชุบหรือสีจะลอก ไลน์เตรียมผิวจึงมีบ่อล้างคั่นอยู่เสมอ กันน้ำยาบ่อหนึ่งปนไปอีกบ่อ

ไลน์เตรียมผิวก่อนชุบหรือพ่นสีล้างไขมันต้องอุ่นล้างน้ำฟอสเฟตต้องอุ่นล้างน้ำอบแห้งบ่อที่ต้องอุ่นคือจุดที่ใช้ฮีตเตอร์1. คราบน้ำมันหลุดออกจากผิว2. ล้างน้ำยาบ่อก่อนออก3. เกิดผลึกฟอสเฟตเกาะบนผิว4. ล้างน้ำยาฟอสเฟตออก5. อบแห้ง พร้อมพ่นสีหรือชุบต่อ
ชิ้นงานถูกจุ่มผ่านบ่อล้างไขมัน ล้างน้ำ ฟอสเฟต ล้างน้ำ แล้วอบแห้ง บ่อล้างไขมันและบ่อฟอสเฟตต้องใช้ฮีตเตอร์อุ่น

ไลน์จริงอาจมีบ่อมากกว่านี้ เช่น บ่อกรดกำจัดสนิม หรือบ่อล้างน้ำหลายชั้น จำนวนฮีตเตอร์จึงขึ้นกับว่ามีกี่บ่อที่ต้องอุ่น

บ่อล้างไขมัน ฟอสเฟต และรมดำ ต่างกันยังไง

บ่อทำหน้าที่อะไร
ล้างไขมันเอาน้ำมันและคราบออกก่อนเข้าบ่อถัดไป
ฟอสเฟตเหล็กสร้างผิวบางๆ ให้สีเกาะดีขึ้น
ฟอสเฟตสังกะสีสร้างผิวผลึกสำหรับรองพื้นสี และช่วยกันสนิม
ฟอสเฟตแมงกานีสใช้กับชิ้นส่วนที่เสียดสี เช่น ชิ้นส่วนเครื่องยนต์และเกียร์
รมดำ (Black Oxide)เปลี่ยนผิวเหล็กเป็นฟิล์มดำบางมาก มักต้องเคลือบน้ำมันต่อเพื่อช่วยกันสนิม

เช็กง่ายๆ ว่าบ่อล้างไขมันล้างสะอาดหรือยัง

ใช้วิธีทดสอบแผ่นน้ำ (Water-break test) หลังล้างน้ำ ให้ยกชิ้นงานขึ้นแล้วดูน้ำบนผิว ถ้าน้ำเป็นแผ่นต่อเนื่อง แปลว่าสะอาด ถ้าน้ำแตกเป็นหยดหรือหดเป็นหย่อม แปลว่ายังมีคราบน้ำมัน ควรตรวจน้ำยาและอุณหภูมิของบ่อล้างไขมัน

แต่ละบ่อต้องร้อนแค่ไหน

บ่ออุณหภูมิโดยประมาณ
ล้างไขมันแบบแช่และแบบไฟฟ้าราว 60–82 °C
ฟอสเฟตเหล็กราว 38–54 °C
ฟอสเฟตสังกะสี แบบจุ่มราว 77–85 °C
ฟอสเฟตแมงกานีสราว 91–96 °C
รมดำร้อนราว 141 °C
รมดำเย็นที่อุณหภูมิห้องมักไม่ต้องใช้ฮีตเตอร์

นี่เป็นค่าทั่วไปจากเอกสารอุตสาหกรรม น้ำยาแต่ละยี่ห้อต่างกันได้ ให้ยึดเอกสารของผู้ขายน้ำยาเป็นหลัก อุณหภูมิที่ใช้จริงมีผลกับการเลือกตัวตัดความร้อนและกำลังไฟด้วย

ภาพประกอบแถวบ่อล้างและบ่อฟอสเฟตในโรงงาน

ทำไมฮีตเตอร์บ่อเตรียมผิวถึงพังเร็ว

ฮีตเตอร์ต้องระบายความร้อนลงน้ำยาตลอดเวลา ถ้ามีอะไรมาขวาง ความร้อนจะสะสมในปลอกจนขดลวดขาด

ภาพประกอบคราบแข็งเกาะบนปลอกฮีตเตอร์

สาเหตุอาการที่เห็นวิธีแก้
คราบเกาะปลอกปลอกดำ หรือมีรูล้างคราบตามรอบ
ตะกอนก้นบ่อเสียตรงช่วงล่างตักตะกอนสม่ำเสมอ
ระดับน้ำยาต่ำช่วงร้อนโผล่ ขดลวดขาดใช้สวิตช์ระดับน้ำ
เลือกปลอกผิดผิวเป็นหลุม หรือถูกกัดเปลี่ยนปลอกให้ตรงน้ำยา
น้ำยาเข้าสายไฟไฟรั่ว เบรกเกอร์ตัดตรวจซีลและจุดต่อสาย

บ่อฟอสเฟตต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะคราบแข็งเกาะบนผิวร้อนได้ง่าย บ่อขนาดใหญ่บางแห่งจึงใช้เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนนอกบ่อแทนฮีตเตอร์จุ่ม ถ้าใช้ฮีตเตอร์จุ่ม ควรเลือกฮีตเตอร์ที่กำลังไฟต่อพื้นที่ผิวไม่สูงเกินไป ผิวปลอกจะร้อนน้อยลง และคราบเกาะช้าลง แต่อาจต้องใช้จำนวนมากขึ้น

วิธีดูแลให้ใช้งานได้นาน

  1. ตัดไฟก่อนยกทุกครั้ง: ห้ามเปิดฮีตเตอร์ตอนอยู่นอกน้ำยา
  2. ล้างคราบตามรอบ: ใช้น้ำแรงดันหรือน้ำยาล้างตามที่ผู้ขายแนะนำ ห้ามใช้ค้อน สิ่ว หรือแปรงลวด เพราะทำให้ปลอกเสียหาย
  3. ตักตะกอนก้นบ่อ: อย่าให้ตะกอนคลุมช่วงร้อน
  4. รักษาระดับน้ำยา: ควรสูงกว่าช่วงร้อนอย่างน้อยราว 5 ซม. และมีสวิตช์ระดับน้ำตัดไฟ
  5. ใช้ตัวตัดความร้อนให้ตรงอุณหภูมิบ่อ: ห้ามบายพาสเพื่อให้เครื่องเดินต่อ
  6. อย่าย้ายฮีตเตอร์ข้ามบ่อ: คนละน้ำยาอาจกัดปลอกหรือทำให้น้ำยาปนเปื้อน

อ่านวิธีดูแลทั้งหมดได้ที่อายุการใช้งานของฮีตเตอร์ และถ้าฮีตเตอร์มีอาการผิดปกติ ดูวิธีตรวจได้ที่ฮีตเตอร์เสีย

บ่อรมดำร้อนอันตรายตรงไหน

บ่อรมดำร้อนเป็นน้ำยาด่างเข้มข้นที่ร้อนกว่าจุดเดือดของน้ำมาก ถ้าเติมน้ำผิดวิธี น้ำจะกลายเป็นไอทันทีและดันน้ำยาร้อนกระเด็นออกมา จึงต้องมีระบบเติมน้ำที่ออกแบบมาเฉพาะ และผู้ปฏิบัติงานต้องผ่านการฝึก

โรงงานจำนวนมากใช้หัวเผาแก๊สกับบ่อนี้ ถ้าจะใช้ฮีตเตอร์ไฟฟ้า ให้ส่งสูตรน้ำยา อุณหภูมิ และขนาดบ่อให้ทีมงานตรวจก่อน รวมถึงต้องมีตัวตัดความร้อนที่ใช้ได้กับอุณหภูมิระดับนี้

ไม่แนะนำให้ทำบ่อรมดำร้อนเองที่บ้าน ถ้าเป็นงานชิ้นเล็ก ควรส่งโรงชุบ

ฮีตเตอร์บ่อล้างไขมันต้องใช้กี่กิโลวัตต์

กำลังไฟขึ้นกับปริมาตรน้ำยา อุณหภูมิที่ต้องเพิ่ม และเวลาที่ยอมรอได้ ตัวอย่างนี้คิดแบบหยาบโดยใช้ค่าของน้ำ

  • โจทย์: บ่อ 500 ลิตร อุ่นจาก 25 °C เป็น 80 °C ภายใน 3 ชั่วโมง
  • พลังงาน: 500 × 4.186 × 55 ÷ 3,600 ≈ 32 กิโลวัตต์-ชั่วโมง
  • กำลังไฟ: 32 ÷ 3 ≈ 11 kW
  • เผื่อความร้อนที่หาย: บ่อยิ่งร้อน ยิ่งเสียความร้อนทางผิวน้ำมาก จึงควรคิดเผื่อ เช่น ใช้ฮีตเตอร์ 3 kW ราว 4–5 ตัว

บ่อที่ไม่มีฝาปิดจะเสียความร้อนมากกว่านี้ ถ้าใช้ฝาปิดจะประหยัดไฟได้ ตัวเลขนี้เป็นการประมาณก่อนขอราคา ควรให้ทีมงานตรวจจากข้อมูลบ่อจริง

ขอราคาฮีตเตอร์ ต้องส่งข้อมูลอะไร

  1. ชื่อน้ำยา หรือไฟล์ TDS และ SDS
  2. อุณหภูมิที่ต้องการ
  3. ขนาดบ่อ กว้าง ยาว ลึก และระดับน้ำยา
  4. ระบบไฟ 220V 1 เฟส 220V 3 เฟส หรือ 380V 3 เฟส
  5. ต้องการอุ่นจากอุณหภูมิห้องภายในกี่ชั่วโมง
  6. รูปบ่อและตำแหน่งที่จะติดตั้ง

คำนวณกำลังไฟเบื้องต้นได้ที่หน้าฮีตเตอร์ชุบโลหะ หรือส่งข้อมูลให้ทีมงานทาง LINE: pmheater ส่วนขั้นตอนเลือกทั้งหมดอยู่ที่วิธีเลือกฮีตเตอร์บ่อชุบ

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมบ่อล้างไขมันต้องอุ่น

น้ำยาที่อุ่นช่วยให้คราบน้ำมันหลุดเร็วขึ้น ถ้าน้ำยาเย็นเกิน ชิ้นงานอาจล้างไม่สะอาด แล้วส่งผลให้ผิวชุบลอกในบ่อถัดไป

เปลี่ยนน้ำยาแล้ว ใช้ฮีตเตอร์เดิมได้ไหม

ต้องตรวจก่อน น้ำยาใหม่อาจใช้ปลอกคนละแบบ และฮีตเตอร์เดิมอาจมีคราบเคมีที่ทำให้น้ำยาใหม่ปนเปื้อน

ฮีตเตอร์สแตนเลสใช้กับโซดาไฟได้ไหม

ตารางของเราระบุ โซดาไฟ (Lye) ให้ใช้สแตนเลส 304 หรือ 316L ความเข้มข้นและอุณหภูมิมีผลด้วย จึงควรส่งรายละเอียดน้ำยาให้ทีมงานตรวจก่อนสั่ง

304 กับ 316L ต่างกันยังไงสำหรับบ่อเหล่านี้

316L มีโมลิบดีนัมเพิ่ม จึงทนการกัดกร่อนบางชนิดได้ดีกว่า แต่ไม่ได้แปลว่าใช้แทน 304 ได้ทุกน้ำยา ให้เลือกตามตาราง อ่านเพิ่มที่สแตนเลส 304 กับ 316

รมดำเย็นต้องใช้ฮีตเตอร์ไหม

น้ำยารมดำเย็นที่ใช้ที่อุณหภูมิห้องมักไม่ต้องใช้ แต่น้ำยา Low-Temp บางสูตรยังต้องอุ่น ให้ดูอุณหภูมิในเอกสารของน้ำยา

ฮีตเตอร์ตัวเดียวพอไหม

ขึ้นกับขนาดบ่อและเวลาอุ่น บ่อขนาดใหญ่ควรกระจายหลายตัวเพื่อให้ความร้อนทั่วถึง และลดความเสี่ยงที่ไลน์จะหยุดเมื่อมีตัวหนึ่งเสีย

แหล่งอ้างอิง

  • Products Finishing, "Phosphate Conversion Coatings": pfonline.com
  • Products Finishing, "Helping Heaters Live Longer": pfonline.com
  • Finishing and Coating, "A Guide to Maintaining Electric Immersion Heaters": finishingandcoating.com
  • Finishing.com, Black Oxide FAQ: finishing.com
  • NMFRC, Ask the Expert: การล้างผิวและการทดสอบ Water-break: nmfrc.org
  • ตารางเลือกฮีตเตอร์ตามสารเคมี POMEW: pomew.com/heater/